Biznesplan jednak był konieczny, aby uporządkować moje pomysły dotyczące projektu i skonkretyzować plany jego rozwoju. Na każdym kolejnym etapie realizacji projektu taki biznesplan bardzo mi się przydaje, gdyż zaglądając do niego od czasu do czasu upewniam się, czy jestem na dobrej drodze do realizacji projektu, czy może przypadkiem gdzieś zboczyłem.

Mając ogólne pojęcie na temat tego, co chcę stworzyć, rozpocząłem pisanie biznesplanu od badania rynku.

Badania rynku

Ten etap należał chyba do najdłuższych i najżmudniejszych elementów pisania biznesplanu. Jak się jednak później okazało, wyniki otrzymane na tym etapie były bardzo pomocne przy precyzowaniu szeregu innych elementów biznesplanu.

Badanie rynku rozpocząłem od podzielenia ogólnej idei projektu na kilka kategorii tematycznych. Kolejnym krokiem było określenie na podstawie ogólnie dostępnych w internecie informacji, jakie są preferencje ludzi i tendencje do zmian w każdej z tych kategorii. W tym celu skorzystałem z Google (Google Trends też się okazał przydatny). Zadając odpowiednie zapytania, ustalone doświadczalnie tak, aby dały jak najlepsze rezultaty, poszukiwałem danych liczbowych (roczników statystycznych, badań OBOP, Gemius, itp), które pomogłyby mi określić trendy panujące na rynku na przestrzeni ostatnich kilku lat.

Na podstawie zebranych danych udało mi się sporządzić kilka wykresów, które jasno pokazywały zmiany zachodzące na rynku. Takie dane już tylko dla jednego rynku były pouczające, ale naprawdę ciekawe rezultaty udało się otrzymać po połączeniu statystyk z kilku kategorii. Takie zestawienie pozwoliło mi na wyciągnięcie interesujących wniosków dotyczących trendów i zależności pomiędzy tymi kategoriami, a także podsunęło mi kilka pomysłów na temat tego, jak można to wykorzystać.

Badania rynku pozwoliły mi rozjaśnić ideę mojego projektu. Muszę przyznać, że w dużej mierze zmieniły kierunek jego rozwoju – dzięki tym badaniom dostrzegłem, że mój początkowy pomysł może okazać się zbyt niepraktycznym w konfrontacji z użytkownikami i może nie dawać im wszystkiego tego, czego by oczekiwali od tego rodzaju portalu. Więcej o podjętych na tej podstawie decyzjach napisałem dalej w tym artykule.

Poszukiwanie potencjalnej konkurencji

Zawsze znajdzie się jakaś konkurencja. Nawet jeśli uważasz, że jej nie ma, bo Twój produkt jest innowacyjny, to albo rzeczywiście nie ma jeszcze nikogo, kto miałby podobny produkt, albo najwidoczniej źle szukałeś.

W tym pierwszym przypadku to tylko kwestia czasu, zanim konkurencja się pojawi. Prędkość pojawienia się konkurencji jest zależna od stopnia trudności wejścia z danym produktem na rynek (bariera wejścia). Im bardziej skomplikowany produkt czy usługę masz, tym trudniej konkurencji jest skopiować Twój pomysł. Przez pojęcie „skomplikowany” rozumiem poziom trudności stworzenia produktu, kontakty biznesowe potrzebne do zyskownej jego sprzedaży, znajomość branży, itp. Warto więc myśleć o swoim biznesie już od samego początku pod tym właśnie kątem.

Pierwszym elementem biznesplanu, w którym wykorzystałem wyniki moich badań rynku okazał się właśnie etap poszukiwania konkurencji. Z pomocą przyszedł znowu Google. Mając po badaniach rynku jaśniejszą wizję tego, czego mógłby mój projekt dotyczyć, określiłem kilka słów kluczowych które najlepiej odnoszą się do profilu projektu.

Na tej podstawie przeszukałem Internet pod kątem aplikacji oraz serwisów, które mają interesujący mnie profil działalności. W celu konfrontacji mojego pomysłu z produktami konkurencyjnymi oraz samych produktów konkurencyjnych między sobą, utworzyłem tabelkę zawierającą kolumny: wady, zalety, użyteczność produktu oraz dodatkowe uwagi (pierwsze wrażenie, znajomość produktu na rynku, itp.).

Na podstawie tej tabelki udało mi się także stworzyć krótkie podsumowanie na temat zagrożeń, jakie mnie czekają ze strony konkurencji. To mi się przydało na dalszym etapie – przy tworzeniu analizy SWOT.

Określenie wizji i misji

Może to brzmi trochę górnolotnie, ale określenie krótkiego zdania, które opisuje kierunek rozwoju projektu i cel do którego dążę, pozwala w szybki sposób zorientować się, czy poruszam się w dobrym kierunku. I tutaj także już podczas przeprowadzania badań rynku pojawiło się sporo ciekawych tekstów i cytatów, które podsunęły mi pomysł na to krótkie zdanie.

Wizja i misja serwisu zapisana dużymi literami na kartce i powieszona na tablicy korkowej przy moim biurku przypomina mi i utrwala ten kierunek. Dzięki temu jestem bardziej nastawiony na cel i nawet podświadomie już dążę do jego realizacji.

Takie określenie idei projektu pozwoli także jego przyszłym użytkownikom w szybki sposób zorientować się czego można od serwisu oczekiwać.

Grupa docelowa

Określenie grupy docelowej bardzo pomaga przy promocji portalu, dotarciu z informacją o nim do ludzi, którzy byliby najbardziej tą informacją zainteresowani. Skierowanie reklamy do ludzi zainteresowanych pozwala oszczędzić sporo wysiłków oraz pieniędzy.

Tutaj znowu wyniki badań rynku pozwoliły określić jaka grupa ludzi byłaby najbardziej zainteresowana korzystaniem z serwisu.

Model biznesowy

Jak już kiedyś pisałem, model biznesowy określa na czym chcemy zarabiać. Odpowiedź na to pytanie jest kluczowym elementem naszego biznesu – w końcu każdy chce zarobić na własnym biznesie. Ja również chciałbym na pewnym etapie rozwoju zacząć na nim zarabiać.

Pierwszym krokiem do określenia potencjalnych źródeł zarobku było przejrzenie planowanych funkcjonalności serwisu pod kątem możliwości zarobku na nich. Poza najprostszym źródłem zarobku – na reklamach – pojawiło się jeszcze kilka innych pomysłów.

Następnie przejrzałem kilka stron, na których jest ładnie opisana kwestia modeli biznesowych – m.in. artykuł „Przegląd modeli biznesowych” (część 1 oraz część 2) oraz wpis na AntyWeb. Przeczytanie o dostępnych modelach biznesowych i próba ich wykorzystania we własnym projekcie naturalnie nie zwalnia mnie z przemyślenia tego tematu i próby dopasowania modelu do mojej konkretnej sytuacji. Można też próbować wymyślać coś nowego – model biznesowy, który nie jest popularny w Polsce i próbować go wdrożyć. Związane jest z tym większe ryzyko niewypału, tak więc ja na razie skupię się na gotowych rozwiązaniach.

Analiza SWOT

Analiza mocnych i słabych stron projektu oraz analiza zagrożeń i szans dla całego tego przedsięwzięcia. W Internecie jest wiele źródeł dotyczących metod podejścia do tematu. Ogólnie mówiąc, mocne i słabe strony odnoszą się do czynników wewnętrznych (np. pomysłu, wykonania, planów rozwoju projektu), natomiast zagrożenia i szanse określają czynniki zewnętrzne. Część dotyczącą zagrożeń w znacznym stopniu pomogła mi uzupełnić wykonana wcześniej analiza konkurencji. Szanse określają m.in. warunki rynkowe i tendencje do zmian na rynku, które można wykorzystać realizując projekt.

Perspektywy rozwoju

To chyba była najciekawsza część pisania biznesplanu. W tej części chciałem przedstawić moje plany dotyczące rozwoju funkcjonalności oraz realizacji kolejnych założeń kluczowych projektu.

Określenie planów rozwoju rozpocząłem od burzy mózgów. Chodziło tu o wypisanie dosłownie wszystkich pomysłów na rozwój projektu, nowych funkcjonalności i innych założeń, niezależnie od stopnia trudności czy priorytetu danego pomysłu. Pozwoliło to na w miarę wierne odtworzenie na papierze całości pomysłu, który ukształtował się w głowie.

Kolejnym krokiem było obiektywne spojrzenie na całą listę i posortowanie jej pod względem priorytetu. Podzieliłem ją na kolejne etapy – każdy etap przedstawia konkretny stopień rozwoju projektu, a jego funkcjonalność na danym etapie tworzy logiczną całość. Innymi słowy, każdy kolejny etap to kolejna wersja serwisu, posiadająca konkretną spójną funkcjonalność.

Starałem się zacząć od najprostszych funkcji, a zarazem w miarę możliwości również najbardziej istotnych na początku działania serwisu. Następnie z każdym etapem dodawałem kolejne funkcje, które ostatecznie będą się składać na docelową funkcjonalność serwisu.

W ten sposób udało mi się podzielić całą listę na 7 etapów. Każdy etap charakteryzuje się tym, że wnosi istotne ulepszenia w stosunku do poprzedniego etapu, a także dostarcza nowych użytecznych funkcjonalności.

Plan finansowy

W tej chwili jeszcze nie mam konkretnego planu finansowego, który określiłby przewidywane comiesięczne przychody z biznesu oraz wydatki związane z utrzymywaniem interesu. Jak narazie ogromną większość wartości wnoszonej do projektu stanowi mój czas i moje umiejętności (które, nawiasem mówiąc, dzięki temu z tygodnia na tydzień się zwiększają). Na pewno przyjdzie taki czas, gdy będę zmuszony określić dokładniej sprawy finansowe, jednak na razie myślę, że nie ma sensu tracić na to czas.

A czy Ty masz już jakieś doświadczenia z pisaniem biznesplanu? Być może udało Ci się zdobyć bezzwrotną dotację z urzędu pracy na rozkręcenie biznesu? Albo zainteresowałeś swoim biznesplanem jakiegoś branżowego inwestora?

Zapraszam do podzielenia się doświadczeniami w komentarzach!

Na razie bardziej go traktuję jako swoją pasję i taki projekt rozruchowy – takie pole do eksperymentowania. Mam nadzieję, że przy realizacji tego pomysłu nauczę się sporo nowych rzeczy – zarówno jeśli chodzi o przygotowanie biznesplanu, jak i również realizację projektu od zera i problemy z tym związane. Już mam sporo frajdy z realizacji tego projektu i im dalej jestem, tym większą mam frajdę

Jeśli portal się rozwinie, mam też nadzieję trochę na nim zarobić

A więc do rzeczy

Mimo, że pomysł na portal zrodził się kilka lat wcześniej, do działania przystąpiłem dopiero we wrześniu 2008 roku – dosłownie na 2 tygodnie przed moim ślubem Po prostu doszedłem do wniosku, że dysponuję już odpowiednią wiedzą teoretyczną i motywacją, aby podołać takiemu poważnemu zadaniu. Pozostałe braki (a jest ich wciąż sporo) wyjdą w praniu – nie ma co snuć teorii i uczyć się „na zapas”.

Nie chciałem, aby mój nowy projekt podzielił los kilku innych projektów (takich jak KameLAN albo TextWorks), więc nie rzuciłem się podekscytowany od razu w wir działania. Wziąłem się do pracy metodycznie i sporządziłem najpierw plan działania – harmonogram prac w formie diagramu Gantta. Analizując wiele stron internetowych, zawierających dużo biznesowej wiedzy, i skupiając się nad tym zadaniem przez kilka dni, udało mi się złożyć poniższy diagram. Jest on całkiem uniwersalny, więc po drobnych przeróbkach także Wam może się przydać podczas działań nad nowymi projektami.

Przedstawiam tylko spis zadań, jako że cały diagram by się tu nie zmieścił:

W całości można go pobrać w formie dokumentu PDF, oraz w oryginalnej wersji MPP (do otwarcia będzie potrzebny program MS Office Project).

Diagram nie jest doskonały – teraz wychodzą braki i błędy w moim myśleniu sprzed kilku miesięcy. Ale w końcu po to robię ten projekt, żeby czegoś się nauczyć. Na bieżąco nanoszę poprawki na harmonogram – pochwalę się nimi później, opisując kolejne kroki realizacji pomysłu.

Podstawą jest dobry plan

Rozpoczynając pracę nad tym projektem przyjąłem założenie, że najważniejsze jest wiedzieć dokąd się idzie. Wykorzystywać wiedzę bardziej doświadczonych ludzi ode mnie, opierając się na wielu źródłach internetowych z poradami na temat pisania biznesplanu, projektowania aplikacji i realizacji projektu. Dzięki temu nie powielać chociaż tych najczęściej popełnianych błędów (bo tak czy inaczej jakieś błędy się popełni – jak się potykać, to na głazach ). Postarać się przewidzieć wszelkie etapy, które należy przejść podczas realizacji projektu, oraz jak najwięcej sytuacji, które mogą się zdarzyć. Następnie należy konsekwentnie realizować wyznaczony plan, naprawiając problemy, które wychodzą dopiero w praktyce. I oczywiście wyciągając z tego wnioski i ciągle się ucząc.

Ze względu na mój brak doświadczenia w start-upach, podczas projektowania harmonogramu większość pozycji i dat wprowadziłem bardziej na wyczucie, niż opierając się na swojej wiedzy i doświadczeniu. W tej chwili wydaje mi się, że nie najgorzej to wyszło. Trzeba było pozmieniać kolejność niektórych zadań, z kolei inne fantastycznie się zazębiają i wyniki otrzymane w jednym zadaniu wykorzystuję zaraz przy realizacji kolejnego zadania.

Czas poszczególnych zadań liczyłem zakładając pracę wieczorami i w weekendy w miarę wolnego czasu. Muszę przyznać, że różnie to w praktyce wygląda. Ostatnio mam wiele niespodziewanych zajęć niezwiązanych z projektem, więc raz się wyrabiam w terminie, raz jestem sporo z tyłu.

Dążąc krok po kroku według ustalonego harmonogramu jesteśmy w tej chwili, wspólnie z kuzynem, właściwie w połowie realizacji planu. Mamy jednak małą obsuwę w stosunku do zamierzonych dat deadline’ów, aczkolwiek to często się zdarza w takich projektach, więc nie ma co panikować. Ważne, że projekt idzie do przodu, a nie zatrzymał się w miejscu.

W kolejnej odsłonie opiszę trochę dokładniej moje zmagania z budową biznesplanu. Właściwie jeden taki artykuł już powstał – jeśli ktoś jeszcze nie czytał, zapraszam do lektury.

W tym roku jest to druga edycja konkursu. Konkurs składa się z 3 etapów, przedstawionych dokładniej na tym diagramie. Najlepsze pomysły uzyskują finansowanie od inwestorów i mają duże szanse na realizację. Szczegóły konkursu można przejrzeć tutaj.

Etap zgłaszania pomysłów na tegoroczną edycję już minął, ale w przyszłym roku na pewno odbędzie się kolejna edycja, więc warto trzymać rękę na pulsie.

Foto: Stock.XCHNG

Są setki świetnych pomysłów na biznes. Istnieją także gotowe systemy biznesowe, tzw. systemy franczyzowe – pomysły już sprawdzone i wykorzystywane na rynku. Dzięki umowie z franczyzodawcą możemy prawie z marszu uruchomić firmę i zacząć zarabiać. Po więcej informacji możesz zajrzeć tutaj.

Jednak nie o franczyzie chcę tu pisać. Chciałbym się skupić na tworzeniu i rozwijaniu własnego pomysłu, bo własny pomysł może przynieść najwięcej korzyści. Korzyści finansowe dla właściciela biznesu są oczywiste. Jednak dobrze przemyślany biznes powinien też przynieść korzyści dla społeczeństwa. Przykładem może być urządzenie pomagające niewidomym poruszać się samodzielnie po mieście. Takie korzyści są naprawdę bezcenne, zarówno dla twórcy biznesu, który w ten sposób przyczynia się do budowania dobrobytu całego społeczeństwa, jak i dla jego klientów – mają do dyspozycji produkt, który ułatwia życie.

Problem w tym, że jeśli zabraknie motywacji i przekonania że całe przedsięwzięcie się uda, niewiele z takich pomysłów ma szansę odnieść sukces. Dlatego podstawowymi warunkami sukcesu w biznesie są zaangażowanie oraz pasja do tego, co się robi. O motywacji i pasji napiszę trochę więcej innym razem, teraz skupię się na samym budowaniu biznesu.

Sam mam już kilka pomysłów, które się powoli rozwijają Napiszę o nich innym razem.

Zaczynamy!

Podstawowym krokiem w drodze do sukcesu jest opracowanie dobrego biznesplanu. Dobrze napisany biznesplan opisujący dobrze przemyślany pomysł na biznes to właściwie połowa sukcesu. Dzięki niemu będziemy znali kierunek rozwoju naszego biznesu w najważniejszych latach jego istnienia.

Biznes w pierwszych latach swojego istnienia jest określany jako start-up (z ang. „rozpoczęcie działalności”). Jeśli chodzi o start-upy internetowe, to istnieje dosyć ciekawa strona, na której różni ludzie prezentują swoje nowe internetowe projekty.

Dzięki dobrze przemyślanemu biznesplanowi będziemy mogli także pozyskać inwestorów, którzy wyłożą pieniądze na nasz biznes (o tym napiszę dokładniej innym razem).

Jednak tworzenie takiego biznesplanu to proces czasochłonny, a początkowo nie jesteśmy też do końca pewni czy nasz pomysł na biznes wart jest poświęcenia. Dlatego warto zadać sobie wcześniej kilka pytań, które pomogą zorientować się w sytuacji. Bo może się okazać na przykład że powinniśmy szukać pomysłu gdzie indziej, albo powinniśmy spróbować trochę go zmienić, aby nasz biznes był bardziej konkurencyjny.

Nasz pomysł na biznes, od momentu powstania do momentu przeistoczenia się w dobrze prosperującą firmę, przebywa długą drogę. Może to być bardzo kręta i wyboista droga, na której zgubimy się nie docierając do celu. Ale jeśli się odpowiednio dobrze przygotujemy, na pewno dotrzemy do celu.

Początkowe etapy naszej drogi do sukcesu wyglądają tak:

Warto byłoby teraz opowiedzieć coś więcej o każdym z tych etapów.

Gdy już mamy w głowie pomysł na biznes, następnym krokiem jest sprawdzenie go pod kątem „przydatności rynkowej”. Nie wszystko się da sprzedać, a jeśli nawet da się, to nie zawsze w taki sposób w jaki byśmy chcieli i nie zawsze legalnie Określamy zatem jak ma wyglądać produkt lub usługa oparta na tym pomyśle, czyli dokładnie co i w jaki sposób chcielibyśmy sprzedawać. Warto jest później skonsultować taki pomysł chociażby z rodziną bądź znajomymi – zrobić takie mikro badanie rynku. Trochę niepoważny przykład można znaleźć tutaj

Kolejnym ważnym etapem jest określenie misji, jaką ma się kierować nasza przyszła firma. Określenie misji jest jak określenie kierunku, w którym nasza firma ma się poruszać w drodze do sukcesu. Biznes to coś więcej niż tylko zarabianie pieniędzy, i to właśnie określa misja. Dzięki wyraźnie określonej misji będziemy w stanie skupić się na naszej głównej strategii działania, nie rozpraszając się i nie tracąc czasu na inne działania, mniej istotne z punktu widzenia naszego biznesu. Przykładem jasno i zwięźle określonej misji firmy może być misja spółki Gadu-Gadu:

Misją spółki jest oferowanie powszechnej, przyjaznej komunikacji opartej na nowoczesnych technologiach, skierowanej do masowej grupy odbiorców.

Ciekawy sposób opracowywania strategii przedstawił Grzegorz Leszczyński z Akademii Ekonomicznej w Poznaniu na stronie startup-it.pl.

Jeśli przeszliśmy przez trzy początkowe etapy i nadal jesteśmy przekonani że nasz pomysł jest genialny i ma duże szanse na odniesienie sukcesu, kolejnym etapem jest rozpoczęcie opracowywania biznesplanu. Dzięki temu, że przyłożymy się do opracowania biznesplanu, dowiemy się wiele o szansach jakie ma nasz pomysł w realiach rynku, jakie są jego wady, zalety, szanse rozwoju. Powinniśmy też się dowiedzieć jakie będą koszty prowadzenia biznesu oraz potencjalne zyski.

Zauważ, że przez wszystkie etapy przewija się coś takiego, jak formowanie zespołu. Od samego początku powinniśmy szukać ludzi, najlepiej z odpowiednią wiedzą i doświadczeniem, którzy mogliby razem z nami sprawnie zarządzać firmą i wnieść do niej swoje umiejętności.

Na pewno nie zmarnujemy czasu tak dogłębnie analizując nasz pomysł na biznes. Poświęcony teraz czas zwróci się w przyszłości z nawiązką. Zdobyte w ten sposób informacje wykorzystamy już przy tworzeniu biznesplanu.

Na koniec tego posta, a na początek Waszej kariery biznesowej, polecam przeczytanie 10 wskazówek na udany rozwój biznesu. Polecam przede wszystkim przemyślenie punktów 2, 3 oraz 4.

A w kolejnych postach przyjrzymy się dokładniej wymienionym tutaj etapom budowania biznesu – od pomysłu do biznesplanu. Zapraszam