Jeśli nie ustalasz celów dla siebie, jesteś skazany na pracowanie przy osiąganiu celów kogoś innego.

Brian Tracy

Ludzie, którzy stawiają sobie mierne cele życiowe, zazwyczaj osiągają to, co zamierzali: nie dążą do niczego i niczego nie zdobywają.

Richard M. Devos

Ja wolę stawiać sobie ambitne cele i do nich dążyć, jeśli nie uda mi się któregoś z nich osiągnąć, to będę miał satysfakcję, że przynajmniej próbowałem i wiele się po drodze nauczyłem. A jeśli się uda, to bardzo dobrze

Poniżej prezentuję moje notatki, które poczyniłem analizując 3 artykuły o projektowaniu systemu inwestycyjnego (linki do tych artykułów na dole w polu „Podobne wpisy”).

Foto: Stock.XCHNG

Projektowanie systemu inwestycyjnego

Mój system inwestycyjny powinien wykorzystywać do maksimum trendy giełdowe. Podczas trendów bocznych najlepiej żeby był poza rynkiem (żeby nie tracić pieniędzy) – chyba, że będę potrafił zaprojektować taki system, który nie będzie tracił pieniędzy przy boczniakach. Można też monitorować inne walory i gdy na jednym jest boczniak można wejść w inny walor i na nim zarabiać.

Dokładniejsza analiza

Ustalenie własnych możliwości

1. Przeświadczenia na temat rynku.
   Rynek to jest coś, na co zupełnie nie mam wpływu, co żyje swoim życiem. Mogę jedynie się podłączyć do niego i korzystać z możliwości które oferuje – czyli silnych ruchów w jedną czy w drugą stronę w przypadku standardowego systemu kupna-sprzedaży, lub poziomu zmienności w przypadku opcji (ale to wykorzystam kiedyś kiedyś).
   Stawiam na dopasowany do własnych wymagań, przekonań i możliwości system, złożony z dogłębnie przeanalizowanych i zrozumiałych dla mnie wskaźników oraz zasad kupna, sprzedaży, ochrony kapitału i zarządzania wielkością pozycji. Dzięki takiemu systemowi, nie będę rozpraszał swojej uwagi komentarzami innych na temat rynku – o tym co było kiedyś lub co się może stać w przyszłości a na co i tak nie mam większego wpływu. Liczy się tylko tu i teraz.
2. Posiadany kapitał.
   Mam bardzo mało kapitału, który mogę przeznaczyć na inwestycje. Wartość portfela wystarczy na kupno 1 kontraktu na akcje, nie pozwoli mi na dywersyfikację na innych walorach czy rynkach. Niski kapitał wymusza ograniczenie ryzyka – muszę grać bezpiecznie (mam świadomość, że w ten sposób zmniejszę oczekiwaną stopę zwrotu).
3. Posiadany czas.
   Nie chcę przeznaczać zbyt wiele czasu na inwestowanie. Na pewno odpada inwestowanie / monitorowanie rynku w czasie sesji – w tych godzinach chcę się skupić na zwykłej pracy na etacie nie rozpraszając się obserwacją rynku. Poza sesją jestem skłonny przeznaczać 15-30 minut na pobranie notowań z ostatniej sesji, obliczenie sygnału systemu na następny dzień, oraz – w przypadku otrzymania sygnału kupna/sprzedaży – złożenie odpowiedniego zlecenia na otwarcie na następny dzień. Do tego może dojść jeszcze analiza aktualnych wyników i ewentualne wprowadzanie poprawek / ulepszeń do systemu.
4. Skłonność do ryzyka.
   Moja skłonność do ryzyka w dużej mierze ograniczona jest rozmiarem portfela. Posiadając tyle pieniędzy, że wystarcza mi na kupno jednego kontraktu bez lewarowania, pozostanę na razie na takim poziomie. Nie zamierzam – przynajmniej w początkowej fazie – lewarować transakcji, bo w ten sposób mogę pozbawić się kapitału.
5. Znajomość i zrozumienie matematyki.
   Miałem kiedyś przyjemność obcowania z rachunkiem prawdopodobieństwa i statystyką, więc ten temat nie jest mi całkiem obcy. Jestem nastawiony raczej pozytywnie do królowej nauk. Gdy pojawi się możliwość wykorzystania jej w praktyce w moim systemie inwestycyjnym, ochoczo zabiorę się do pracy. Będę pochłaniał potrzebną wiedzę i przekuwał ją w działanie.

Wyznaczenie celu

1. Oczekiwana stopa zwrotu.
   Nie mam bardzo wybujałych wymagań co do mojego systemu. Myślę, że stopa zwrotu 10-15% w stosunku rocznym wystarczy. Moje zamierzenia zweryfikuje jednak praktyka – okaże się, czy 15% jest osiągalne przy moim poziomie akceptacji ryzyka.
   Bardziej stawiam na długoterminowy i pewny wzrost kapitału, niż na bujanie się na falach entuzjazmu i smutku razem ze zmianami zasobności mojego portfela inwestycyjnego.
2. Akceptowany poziom ryzyka (obsunięcia kapitału).
   Jako, że planuję zaprojektować system wykorzystujący trendy na rynku, największe straty może on przynosić podczas trendów bocznych. Myślę, że spadek kapitału rzędu 20% będzie już dla mnie czerwoną lampką informującą, żeby wyjść na jakiś czas z rynku i na nowo przeanalizować system i jego założenia.
3. Perspektywa inwestycyjna.
   Moja perspektywa inwestycyjna to nieskończoność. Mam zamiar zacząć inwestowanie za pomocą automatycznego systemu inwestycyjnego w najbliższym czasie i ucząc się jak to wszystko działa w praktyce ulepszać swój system / modyfikować go do zmieniających się wymagań i realiów rynku. Planuję więc zaprojektowanie systemu długoterminowego wykorzystującego trendy, z unikaniem – w miarę możliwości – trendów bocznych.
   Będę także dorzucał część moich oszczędności do portfela, tak aby z czasem możliwa była większa dywersyfikacja i gra na większą skalę. Także aby zmniejszać ryzyko bankructwa.
   Planuję jednak pobierać sobie „prowizję” od moich zysków – co miesiąc zabierać 10% moich zysków z danego miesiąca (jeśli oczywiście takie będą).

Oczekiwana skuteczność systemu

1. Oczekiwana skuteczność systemu.
   Obliczenie oczekiwanej skuteczności będzie wymagało testów systemu – a zatem muszę mieć już przynajmniej częściowo zaprojektowany system.
   Tutaj jednak szacuję jaka jest moja oczekiwana skuteczność, czyli czego się spodziewam po moim systemie. Myślę że skuteczność rzędu 2 – 3 jest na początek wystarczająca. Nie do końca jednak czuję tą wartość i jej różnicę w porównaniu do stosunku zysku do ryzyka (opisanego poniżej), tak więc na razie na takim szacunku poprzestanę – może coś konkretniejszego wyjdzie w praktyce.
2. Trafność.
   Sama trafność systemu nie jest dla mnie aż tak ważna. Wystarczy, że system będzie generował zyski w połowie wszystkich transakcji. Pozostałe elementy systemu – zasady ochrony kapitału (określanie początkowego ryzyka, na które narażamy swój portfel), zarządzania ryzykiem (określanie jak dużo pieniędzy (jaką część portfela) ryzykujemy w każdym momencie naszej transakcji), zarządzania wielkością pozycji (zwiększanie zaangażowania w pozycję w przypadku zyskownych transakcji) sprawią, że ta połowa transakcji będzie dawała o wiele większe przychody niż straty spowodowane przez pozostałe, niezyskowne transakcje.
3. Stosunek zysku do ryzyka.
   Dopuszczalne ryzyko w pojedynczej transakcji określam na max 10% – tyle kwoty przeznaczonej na pojedynczy zakup/sprzedaż maksymalnie przeznaczam na straty w przypadku niepowodzenia. Lepiej jednak doprecyzować dopuszczalne ryzyko jako funkcję aktualnej zmienności notowań na rynku. W ten sposób za szybko nie wypadnę z rynku w przypadku dużej zmienności przy transakcji, która zaowocowałaby dużymi zyskami. Nie stracę też niepotrzebnie dużo, gdy jest mała zmienność, a rynek pójdzie w przeciwną stronę do przewidywanej. Zakładam, że będzie to dla mnie dwu- lub trzykrotna wartość ATR. Będę jednak musiał dokładnie określić wielokrotność wskaźnika ATR (Average True Range) doświadczalnie.
   Co do zysku – powinien być on oczywiście jak największy. Minimum 2R, maksymalna wartość nie jest określona – jest jednak ograniczana na bieżąco przesuwaną linią stopu (czyli nigdy nie powinienem stracić więcej niż 10% od ostatniego szczytu).
4. Częstość transakcji.
   Chcę mieć system długoterminowy (może raczej średnioterminowy), więc spodziewam się po nim generowania sygnałów kupna/sprzedaży co kilka tygodni (w ekstremalnych przypadkach – przy dużej zmienności rynku – co tydzień). Może nie jest to jeszcze system długoterminowy z prawdziwego zdarzenia – taki w którym zawiera się transakcje co kilka miesięcy. Nie jestem jednak na to jeszcze przygotowany – moja cierpliwość i odporność psychiczna nie są jeszcze na tym poziomie

Zasady zarządzania pieniędzmi

1. Wielkość kapitału.
   Mój poziom kapitału – jak już wcześniej pisałem – wystarczy na otwarcie jednego kontraktu na akcje bez nadmiernego lewarowania zakupu. Na początek powinno to wystarczyć do ostrożnego grania i nauki zasad działania kontraktów i systemu inwestycyjnego.
2. Wielkość pozycji.
   Wybieram oczywiście strategię antymartyngałową. Będę chciał opracować taki system, który będzie zwiększał pozycję w miarę zyskiwania na aktualnej transakcji (np. po przekroczeniu 2R zwiększam zaangażowanie w pozycję kupując drugi kontrakt). Taka strategia wymaga jeszcze przemyślenia i przetestowania, bo może się okazać zanadto ryzykowna jak na moje zasoby finansowe.
3. Liczba jednocześnie otwartych pozycji.
   To co właściwie napisałem punkt wyżej. Liczba jednocześnie otwartych pozycji najczęściej u mnie będzie wynosiła 1, ale nie wykluczam możliwości powiększania tej liczby w przypadku transakcji ze zwiększającym się stosunkiem zysku do ryzyka. Decyzję taką będę podejmował na podstawie informacji z odpowiednich wskaźników i zasad systemu określających ryzyko takiego posunięcia (szczegóły trzeba dopracować).

Konstruowanie systemu

1. Kryteria wyboru rynku.
   Jeśli chodzi o wybór rynku, to najważniejsza jest dla mnie płynność oraz częstość występowania trendów na danym rynku. Raczej mam zamiar wybierać spośród różnych walorów z rynku kontraktów terminowych na akcje niż z spośród różnych rynków. Teoretycznie FPKO wydaje się być odpowiednim kontraktem na początek – poziom dziennych obrotów na tym walorze jest jednym z wyższych w tej kategorii. Drugi plus to występowanie całkiem wyraźnych trendów krótko- i średnioterminowych. Porównując z FTPS widać różnicę
   Jak jest naprawdę, okaże się w praktyce.
   
2. Kryteria wejścia.
   Będę się oczywiście opierał na wskaźnikach technicznych. Jest to najbardziej neutralny i możliwy do zautomatyzowania sposób na podejmowanie decyzji o wejściu oraz wyjściu z rynku. Formacje techniczne, tak samo jak formacje świec japońskich, każdy może interpretować po swojemu. Wskaźniki techniczne to po prostu wzory matematyczne operujące na danych wejściowych – notowaniach z rynku. Tutaj nie ma pola do żadnej dodatkowej interpretacji.
3. Kryteria wyjścia (ochrony kapitału).
   Planuję zastosowanie kilkupoziomowego stopu. Podstawowym zabezpieczeniem będzie stop wędrujący w stałej odległości od aktualnego kursu. Będzie to maksymalna strata, na jaką mogę sobie w pojedynczej transakcji pozwolić.
   Chciałbym zabezpieczyć się tak, aby maksymalna strata w pojedynczej transakcji wynosiła 10% kwoty przeznaczonej na tą transakcję, oraz 1% całości kapitału przeznaczonego na inwestycje. W przypadku posiadania tak małego kapitału jest to trudne, ale będę z czasem dążył do takiego ideału.
   Zastanawiam się także nad wykorzystaniem zmienności waloru – zależnie od tego jak walor jest zmienny, będziemy poszerzali bądź zmniejszali poziom stopu. W ten sposób uniknę większość rynkowego szumu – czyli bardziej chaotycznych krótkoterminowych ruchów kursów w ciągu dnia.
   Wyjście z rynku związane z realizacją zysku będzie następowało w przypadku realizacji jednego z powyżej opisanych stopów. No chyba, że wcześniej któryś ze wskaźników nie wygeneruje sygnału sprzedaży.

Kolejnym krokiem będzie wyszukanie i zaznajomienie się z odpowiednimi wskaźnikami technicznymi, które mi pomogą w grze z trendem. Mam już kilka wybranych, teraz będę je dogłębnie poznawał, żeby znaleźć odpowiednie dla mnie rozwiązanie.

Ludzie uwielbiają wygrywać. Jeśli nie masz absolutnej jasności co do celu Twoich działań, nie masz szans na wygraną.

David Allen

Najlepszy komentarz do tego cytatu podał sam David Allen:

„Siłą rzeczy nie możesz być usatysfakcjonowany spotkaniem z załogą, jeśli nie wiesz, jaki był jego cel. Jeśli chcesz spać spokojnie, musisz mieć gotową dobrą odpowiedź, kiedy zarząd zapyta Cię, dlaczego zwolniłeś wiceprezesa ds. marketingu albo czemu zatrudniłeś na stanowisko dyrektora finansowego tego błyskotliwego absolwenta M.B.A. Nie będziesz w stanie określić, czy Twój biznesplan jest dobry, zanim nie zestawisz go z kryteriami sukcesu zdefiniowanymi odpowiedzią na pytanie: »Po co nam biznesplan?«”.

Oczywiście nie muszę przypominać, jak dobrze wyznaczać cele…

Znane są tysiące sposobów zabijania czasu, ale nikt nie wie, jak go wskrzesić.

Albert Einstein

Raz straconego czasu już nigdy nie będziemy w stanie odzyskać. Warto wyznaczyć sobie w życiu cele i każdy dzień wykorzystać do tego, aby się do nich zbliżać, a nie oddalać, lub dryfować będąc zawieszonym w próżni.